Vraagtekens

40% van de zzp-ers betaalt geen belasting!

22 juni 2017

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft de belastingaangiften van zzp-ers over 2014 geanalyseerd en daaruit blijkt dat zo’n 4 op de 10 zzp-ers geen inkomstenbelasting betaalt. Een zzp-er kan de eerste € 24.000 aan inkomen (winst) belastingvrij incasseren dankzij fiscale ondernemersfaciliteiten als de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Die aftrekposten verlagen het belastbaar inkomen en dat werkt weer gunstig door in de inkomensafhankelijke toeslagen, waardoor de zzp-er bijvoorbeeld meer zorgtoeslag krijgt. De Europese Commissie heeft Nederland onlangs – weer – gewaarschuwd voor de onstuimige groei van het aantal zzp'ers in ons land. De commissie vreest dat die groei de solidariteit in het sociale stelsel zal ondermijnen.

Nederland telde in 2014 zo’n 849.000 zzp’ers voor wie het ondernemerschap hun enige of belangrijkste bron van inkomen was. Daarvan bleven ruim 314.000 zelfstandigen buiten de heffing van inkomstenbelasting. Dat komt met name door de fiscale ondernemersfaciliteiten: een zzp-er kan dankzij die gunstregelingen de eerste € 24.000 aan inkomen belastingvrij genieten. Het CBS heeft met een analyse van de belastingaangiften van zzp'ers over 2014 voor het eerst vastgesteld hoeveel zelfstandigen niet bijdragen aan de loon- en inkomstenbelasting, de AOW, het nabestaandenpensioen ANW en de langdurige zorg voor gehandicapten of bejaarden (WLZ). Dat blijkt bijna 40% te zijn!

1267_2017-03-001.jpgDe sterke groei van het aantal zzp-ers in ons land – thans boven de 1 miljoen geraamd – kan de solidariteit in ons sociaal stelsel ondermijnen, zo vrezen vele critici. Een zzp-er heeft wel recht op AOW, maar draagt daar minder aan bij dankzij de fiscale aftrekposten voor zelfstandigen. En dat wordt niet gecompenseerd doordat zzp-ers meer aan andere belastingen betalen. Integendeel. Een zzp-er met een bruto inkomen (winst) van € 24.000 houdt daar € 28.228 aan besteedbaar inkomen aan over. Dat is meer dan zijn bruto inkomen: het lage inkomen werkt door op de inkomensafhankelijke toeslagen, waardoor de zzp-er meer zorg- en andere toeslagen ontvangt. Een werknemer met een brutoloon van € 24.000 houdt daar netto beduidend minder besteedbaar inkomen aan over, te weten € 20.885. Een verschil van ruim € 7.300 met een zzp-er. Dat verschil wordt nog indringender als bedacht wordt dat een werkgever voor een brutoloon van € 24.000 – door sociale lasten en dergelijke – op zo’n € 36.000 aan loonkosten moet rekenen. Dat maakt voor een werkgever-opdrachtgever financieel wel erg veel aantrekkelijker om een zzp-er in te zetten in plaats van een werknemer in vaste dienst te nemen, en dat verstoort het evenwicht op de arbeidsmarkt.

Commentaar
De analyse van het CBS bevestigt dat het dilemma ‘vast of flexibel werken’ een groot maatschappelijk probleem is. De overheid heeft dat probleem goeddeels zelf veroorzaakt door het ondernemerschap jarenlang te stimuleren, met alsmaar meer fiscale gunstregelingen. Dat een zzp-er minder belasting moet betalen dan een werknemer is op zich terecht: een zzp-er moet zich zelf verzekeren tegen werkloosheid en ziekte, en zelf zijn pensioen regelen. Die hogere kosten rechtvaardigen een lagere belastingdruk, maar niet in de mate zoals nu het geval is. Het nieuwe kabinet is aan zet: het vraagstuk ‘vast of flexibel werken’ móet worden opgelost.
Terug naar boven