Vraagtekens

Fiscaal bewust kiezen

27 februari 2017

15 maart mogen we weer: Tweede Kamerverkiezingen! De laatste Tweede Kamerverkiezing vond plaats op 12 september 2012. Dit was een ontbindingsverkiezing als gevolg van de val van het kabinet Rutte-1. Het opvolgende kabinet Rutte-2 heeft wel de volle termijn van vier jaar uitgezeten, met wel wat (veel) tussentijds opstappende bewindslieden.
Wat wordt het dit keer? Van welke politieke partij wordt u fiscaal wijzer? In de campagne krijgen fiscale maatregelen weinig tot geen aandacht. Terwijl die wél heel erg belangrijk zijn. Welke ondernemer wil er nu niet fiscaal bewust kiezen?
In deze special een hulpmiddel: een toelichting op de belangrijkste fiscale aspecten uit de diverse verkiezingsprogramma’s.

Mensen achter de verkiezingsprogramma’s

1248_2017-01-015.jpgDe verkiezingsprogramma’s worden voorbereid en samengesteld door commissies in de diverse politieke partijen. In die commissies zaten dit keer geen fiscalisten en weinig tot geen mensen uit het bedrijfsleven. Bijna alle input is geleverd door mensen uit de (semi)publieke sector. Bij de VVD – toch een ondernemerspartij? – telt de voorbereidingscommissie 15 leden, waarvan er drie werkzaam zijn in de particuliere sector. Frans Weekers, de oud staatssecretaris van Financiën, is het enige commissielid met een (overigens niet zo gelukkig) fiscaal verleden. Het VVD-verkiezingsprogramma 2017-2021 ‘Zeker Nederland’ vermeldt dat eenieder van binnen en buiten de partij een bijdrage aan het programma heeft kunnen leveren, maar wie dat daadwerkelijk hebben gedaan is niet vermeld.
De programmacommissie van de PvdA telt 17 leden; niemand uit het bedrijfsleven. Het verkiezingsprogramma ‘Een verbonden samenleving’ vermeldt wel de geraadpleegde externe deskundigen. Daarop prijkt onder meer Bas Jacobs, hoogleraar Economie en Publieke Financiën aan de Erasmusuniversiteit te Rotterdam. PvdA-coryfee en fiscalist Willem Vermeend schittert door afwezigheid!
Het verkiezingsprogramma van de SP #PakDeMacht is opgesteld door een commissie van 12 personen: politici en bestuurders, en één ondernemer met een eigen tekstbureau.
Het PVV programma ‘Nederland weer van ons!’ is door Martin Bosma, voorheen financieel journalist, opgeschreven. Het PVV-programma is summier en bestaat uit het inmiddels alom besproken één A4-tje.
Het CDA geeft de samenstelling van de commissie niet prijs. Het programma ‘Keuzes voor een beter Nederland’ is door 14 CDA-visiegroepen opgesteld, en Wopke Hoekstra, partner bij McKinsey, heeft dat tot een programma geschreven. Onduidelijk is of bekende CDA-fiscalisten als Marnix van Rij of Peter Essers geraadpleegd zijn.
Bij D66 is het programma ‘Samen sterker, kansen voor iedereen’ opgesteld door een commissie van zeven personen. Voorzitter is Annet Aris, buitengewoon hoogleraar bij Insead. Opmerkelijk lid van deze commissie is de thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën.
Het GroenLinks programma ‘Tijd voor verandering’ is opgesteld door mensen die in de publieke sector werkzaam zijn of zijn geweest. De programma’s van de ChristenUnie met ‘Hoopvol realistisch’ en de SGP met ‘Stem voor het leven’ hebben geen input vanuit de particuliere sector. Bekend commissielid bij de SGP is Elbert Dijkgraaf, lid van de Tweede Kamer en hoogleraar in de empirische economie van de publieke sector in Rotterdam. De Partij voor de Dieren gaat de verkiezingen in met ‘Plan B, hou je vast aan je idealen’; over de samenstellers is niets bekend. 50PLUS spreekt de kiezer aan met ‘Omdat ouderen het niet meer pikken’. Dat programma is opgesteld door acht mannen, waarvan er een ondernemer is. Willem Vermeend wordt vermeld als geraadpleegd extern adviseur.
De conclusie is duidelijk: de fiscale input op de verkiezingsprogramma’s 2017 is minimaal. Politieke partijen zien er kennelijk geen brood in om met fiscale issues campagne te voeren.

Van verkiezingsprogramma naar regeerakkoord
Is het wel zinvol om de verkiezingsprogramma’s door te nemen? Veel kiezers vinden van niet. Als de verkiezingen geweest zijn, moeten de winnaars compromissen sluiten om een regeerakkoord tot stand te kunnen brengen. Dat betekent het in-, af- en uitruilen van eigen politieke standpunten. Eenmaal aan de onderhandelingstafel blijven de programma’s dan al snel in de tas zitten. Het Centraal Planbureau heeft onderzoek gedaan naar de invloed van verkiezingsprogramma’s op het regeerakkoord. Bij het kabinet Rutte-2 was die score ongekend hoog: 92% van de maatregelen in het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’ van VVD en PvdA stond ook in verkiezingsprogramma’s. Iets meer dan de helft in de programma’s van VVD en PvdA, een derde in beide programma’s. De 8% nieuwe maatregelen is tijdens de onderhandelingen ontstaan.

Fiscale zaken in verkiezingsprogramma’s
Hieronder een opsomming van wat er in de verkiezingsprogramma’s staat over diverse fiscale aspecten. Over ons belastingstelsel, de winstbelasting, de hypotheekrenteaftrek, het pensioenstelsel en de AOW-leeftijd. De volgorde van de partijen is – willekeurig – gekozen op basis van de grootte van de Tweede Kamerfracties thans.

VVD: Zeker Nederland
De VVD wil het belastingstelsel sterk vereenvoudigen. Daarbij moet een einde worden gemaakt aan het onnodig rondpompen van belastinggeld (toeslagen), de werkgelegenheid meer worden gestimuleerd en de belastingen fors verlaagd. De kindregelingen moeten worden vereenvoudigd waarbij meer ondersteuning voor werkende ouders voorop moet staan. Als je niet werkt kun je zelf voor je kinderen zorgen en is een toeslag niet nodig. Het kindgebonden budget kan worden afgebouwd. Werken moet veel meer lonen dan nu het geval is. Daarom wil de VVD de belasting fors verlagen voor iedereen die werkt. Ook de belasting op spaargeld en erfenissen moet omlaag. De vermogensrendementsheffing moet gericht worden op het reëel rendement.
De winstbelasting moet omlaag. Ondernemers die in hun eigen bedrijf investeren zorgen voor banen. Om dit te stimuleren wil de VVD de vennootschapsbelasting verlagen. Bovendien kunnen we met een lagere vennootschapsbelasting de concurrentie met omringende landen blijvend aan, zodat ook huidige banen in Nederland behouden blijven. DE VVD is tegen een Europese vennootschapsbelasting (CCCTB).
De hypotheekrenteaftrek kan ongewijzigd worden voortgezet.
De VVD wil in het pensioenstelsel meer individuele keuzevrijheid organiseren. De werknemer moet zijn pensioen op één plek kunnen opbouwen, en die plek ook zelf kunnen kiezen in plaats van dat zijn werkgever dat voor hem doet.
De AOW-leeftijd moet niet omlaag; het moet mogelijk worden om na je 67ste langer door te werken, al dan niet in deeltijd. Als je daarvoor kiest, moet de AOW-uitkering navenant omhoog gaan over de resterende uitkeringsperiode.

PvdA: Een verbonden samenleving
De PvdA wil het belastingstelsel aanpassen om een eerlijke kans op goed werk en een rechtvaardig inkomen voor iedereen te bereiken. Werken in loondienst moet aantrekkelijker worden door een aparte fiscale aftrek in te voeren voor werknemers. Het budget van de zelfstandigenaftrek en de arbeidskorting wordt samengevoegd voor de zelfstandigenkorting en de werknemerskorting. Het lage-inkomensvoordeel (LIV) voor werkgevers moet omhoog.
Bedrijven en vermogenden moeten hun fair share bijdragen. Dat vereist een harde aanpak van belastingontwijking. Verdere vergroening van het stelsel is dringend gewenst. Het stelsel moet ook eenvoudiger en dienstbaarder worden. Dat betekent snoeien in aftrekposten. De PvdA wil de grondslag voor de volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke Zorgverzekeringswet verbreden. Vermogenden en directeur-grootaandeelhouders betalen nu niet mee, terwijl zij wel recht hebben op deze voorzieningen. Door premies te heffen over het verzamelinkomen moet iedereen gaan bijdragen.
Het tarief in de inkomstenbelasting moet omhoog: voor inkomen vanaf € 150.000 moet het tarief naar 60%. Het fictieve rendement in box 3 moet gericht worden op het werkelijk behaalde rendement over spaargelden en beleggingen. Kleine spaarders gaan minder betalen, voor vermogens boven de 1 miljoen gaat het tarief van 30% naar 40%.
De winstbelasting kan met 2% omhoog. Minister Dijsselbloem die tot voor kort nog voorstander was van een verlaging van de vennootschapsbelasting – door een verlenging van de eerste 20%schijf – is daarop teruggekomen. De PvdA wil ook een einde maken aan wat genoemd wordt “het eindeloze uitstel van belastingbetaling door eigenaren van BV’s”. Het gebruikelijke loon van directeur-grootaandeelhouders moet worden opgetrokken én de DGA moet in box 2 worden belast tegen een jaarlijks forfaitair dividend uit de BV. De PvdA is voor een Europees minimumtarief voor de winstbelasting. De renteaftrek op schuld voor bedrijven moet naar Duits voorbeeld worden beperkt tot 30% van de winst.
De hypotheekrenteaftrek moet worden aangescherpt: de gefaseerde korting op de vierde belastingschijf moet worden geschrapt. Het maximale bedrag waarover hypotheekrente kan worden afgetrokken wil de PvdA aftoppen op € 500.000.
De PvdA wil de collectiviteit in ons pensioenstelsel behouden. Er moet meer ruimte komen voor gepensioneerden om de pensioenuitkering naar eigen inzicht te differentiëren.
De AOW-leeftijd moet flexibel worden. Mensen kunnen er voor kiezen om met een redelijke korting de AOW eerder te laten ingaan. Langer doorwerken levert een hogere AOW op.

SP: #PakDeMacht
De SP wil het belastingstelsel eenvoudiger maken. Het IB-tarief moet omhoog voor de hoogste inkomens: er komt een vijfde schijf van 65% voor inkomens vanaf € 150.000. De inkomstenbelasting voor middeninkomens en lagere inkomens gaat omlaag. De SP wil een miljonairsbelasting invoeren. Door de vermogens eerlijker te belasten, is de gewone spaarder beter af. Met een flinke vergroening van het belastingstelsel wil de SP grootverbruikers van energie zwaarder belasten en milieuvervuiling voorkomen. Het percentage waartegen pensioenpremies kunnen worden afgetrokken wordt gemaximeerd. De 30 procentregeling - de belastingkorting voor expats - wordt afgeschaft.
De SP vermeldt over de winstbelasting niets specifieks in het verkiezingsprogramma. Grote bedrijven en multinationals moeten voortaan een eerlijk deel aan belastingen betalen. Ontduiking van de belastingen wil de SP hard aanpakken, waaronder ook de speciale belastingafspraken met multinationals. De SP wil direct stoppen met Nederland als belastingparadijs.
De SP wil de hypotheekrenteaftrek handhaven voor hypotheken tot € 350.000, daarboven wordt de renteaftrek beperkt. De SP wil onderzoeken of op termijn een woontoeslag kan worden ingevoerd (ter vervanging van de huurtoeslag en hypotheekrenteaftrek).
Het pensioenstelsel moet anders. Pensioenfondsen worden niet langer verplicht om kunstmatig een lage rente te gebruiken voor het berekenen van toekomstige verplichtingen.
De SP wil de AOW-leeftijd verlagen naar 65 jaar.

CDA: Keuzes voor een beter Nederland
Het CDA wil ons belastingstelsel eenvoudig en eerlijk maken. Het CDA pleit al jaren voor een vlaktaks, een inkomstenbelasting met twee tarieven: een laag tarief voor de lage inkomens en een hoger tarief voor hoge inkomens. Daarbij versimpelt de huidige wirwar van inkomensschijven, heffingskortingen en aftrekposten. De lagere belastingdruk die op deze manier ontstaat, leidt tot meer economische groei, en heeft als voordeel dat voor iedereen veel duidelijker is wat hij of zij werkelijk overhoudt van het bruto loon. In een vlaktaks wordt geen geld (toeslagen) rondgepompt.
Het CDA kiest qua winstbelasting voor lagere lasten en minder regelgeving voor ondernemers, vooral in het MKB. Naast de groei van Nederlandse bedrijven wil het CDA Nederland promoten als vestigingsland voor buitenlandse bedrijven die actief willen deelnemen aan de Nederlandse economie. Nederland is de poort naar de Europese markt met hoogwaardig personeel, onderwijs en infrastructuur en transparante en betrouwbare fiscale voorzieningen. Bedrijven die slechts hun fiscale verplichtingen willen ontlopen zijn bij het CDA niet welkom.
Het CDA wil niets veranderen aan de hypotheekrenteaftrek.
Ons pensioenstelsel moet een Nederlandse zaak blijven. Het CDA blijft zich met kracht verzetten tegen nieuwe EU-regels op dit punt. Het CDA kiest voor het behoud van solidariteit tussen generaties als kernwaarde onder ons pensioenstelsel. Hieruit volgt een verplichting voor alle werknemers om mee te doen aan een pensioenregeling. Er moet wel ruimte komen voor een meer persoonlijk pensioen waarbij beter inzichtelijk is wat een deelnemer aan het eind van de rit overhoudt.
De AOW-leeftijd blijft op 67 jaar en kan meestijgen met de levensverwachting

PVV: Nederland weer van ons!
De PVV heeft in het verkiezingsprogramma uitsluitend korte typeringen staan.
Het belastingstelsel krijgt twee vermeldingen: lagere inkomstenbelasting en halvering motorrijtuigenbelasting.
Over de winstbelasting is niets opgenomen. Onbekend is ook wat de PVV wil met de hypotheekrenteaftrek en het pensioenstelsel.
De AOW-leeftijd moet terug naar 65 jaar; aanvullende pensioen moeten wél geïndexeerd blijven of worden.

D66: Samen sterker, kansen voor iedereen
Een hervorming van het belastingstelsel is broodnodig. D66 wil vooral de lasten op arbeid omlaag brengen. Daardoor is het sneller aantrekkelijk om te gaan werken en om iemand in dienst te nemen. D66 belooft een werkbonus van € 500 voor iedere werknemer. Fiscale vergroening blijft een prioriteit.
D66 pleit voor een Europese winstbelasting, een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting op Europees niveau (CCCTB). Vreemd en eigen vermogen moeten fiscaal meer gelijk worden behandeld, om de prikkel te verminderen om schulden aan te gaan.
D66 is voorstander van een verdere verlaging van de hypotheekrenteaftrek.
Het pensioenstelsel is aan vernieuwing toe. Een nieuw stelsel moet meer keuzevrijheid bieden en het eigendom van het gespaarde pensioenvermogen moet duidelijker per deelnemer vastliggen. D66 wil belangrijke voordelen van het huidige stelsel handhaven door verplichte deelname en collectieve uitvoering te behouden. Een hervorming van ons pensioenstelsel moet behoedzaam plaatsvinden, zeker en met behoud van solidariteit.
Een vaste AOW-leeftijd past niet meer bij deze tijd. D66 is voor een flexibele AOW, het recht om later met de AOW te starten, of om de AOW eerder te laten ingaan gelijk met het ingaan van vroeg- of deeltijdpensioen. De hoogte van de uitkering verandert mee.

ChristenUnie: Hoopvol realistisch
De ChristenUnie wil het belastingstelsel hervormen, waardoor de belastingen eenvoudiger, eerlijker en groener worden en werken lonender. De stelselherziening verlaagt de lasten voor huishoudens per saldo met ca. € 5 miljard. De ChristenUnie stelt een tweeschijventarief voor in de loon- en inkomstenbelasting: een basistarief van 35% tot een inkomen van € 70.000 (2x modaal) en een toptarief van 49% voor hogere inkomens. Op termijn kan het basistarief verder omlaag. Alle aftrekposten worden fiscaal aftrekbaar tegen het basistarief.
De vermogensrendementsheffing moet worden vervangen door de vermogensaanwas- of
vermogenswinstbelasting.
De ChristenUnie bepleit voor de winstbelasting een minimumtarief in Europees verband, om de race to the bottom van winstbelastingen te stoppen. Alle vormen van belastingontduiking en fraude worden hard aangepakt. Nederland spant zich in om te voorkomen dat multinationale bedrijven belastingbetaling ontwijken of ontduiken. De ChristenUnie wil dat salarissen en bonussen hoger dan een ministersalaris niet langer aftrekbaar zijn van de winst.
De hypotheekrenteaftrek moet sneller worden afgebouwd, om de kloof tussen kopen en huren in de vrije sector te verkleinen. De aftrek valt terug naar het nieuwe voorgestelde basistarief in de inkomstenbelasting (van 35%). De aftrek wordt beperkt tot een maximum hypotheekschuld van € 750.000 in de komende kabinetsperiode, en op termijn van ten hoogste € 500.000.
De ChristenUnie wil een eerlijk en houdbaar pensioenstelsel voor iedereen en een einde aan de tweedeling tussen jong en oud. De CU kiest een pensioenhervorming, met een persoonlijke pensioenpot, verplichte deelname en collectieve risicodeling.
De AOW-leeftijd blijft op 67 jaar en stijgt met levensverwachting.
1249_2017-01-016.jpg

GroenLinks: Tijd voor verandering
Het belastingstelsel en het systeem van toeslagen wordt vereenvoudigd en meer gericht op het aanpakken van inkomensongelijkheid en armoede. Via een hogere arbeidskorting en inkomensafhankelijke combinatiekorting worden de belastingen voor lage en middeninkomens fors verlaagd. Topinkomens worden zwaarder belast. Er komt een Piketty-belasting: een progressieve belasting op vermogen op basis van reëel rendement. Wie veel vermogen heeft gaat meer betalen; mensen met enkel wat spaargeld betalen minder.
GroenLinks wil met de winstbelasting naar een geharmoniseerde Europese grondslag voor de vennootschapsbelasting met een minimumtarief. Belastingontwijking door multinationals wordt aangepakt en multinationals worden verplicht per land openbaar te maken hoeveel vennootschapsbelasting zij betalen, hoeveel winst zij maken en wat de omvang van hun activiteiten is. Speciale belastingafspraken met de fiscus worden openbaar gemaakt.
Directeur-grootaandeelhouders krijgen minder mogelijkheden om winsten lange tijd onbelast te laten; inkomen en vermogen in box 2 worden zwaarder belast.
De hypotheekrenteaftrek moet versneld worden afgebouwd.
Het pensioenstelsel wordt gemoderniseerd. GroenLinks streeft naar een houdbaar stelsel waarin alle werkenden kunnen rekenen op een toereikend pensioen. De verdeling tussen generaties en tussen lager en hoger opgeleiden wordt rechtvaardiger. Het pensioenvermogen wordt collectief belegd en belangrijke risico’s worden collectief gedeeld. Binnen deze voorwaarden komt er meer ruimte voor maatwerk. Pensioendeelnemers krijgen beter inzicht in hun individuele opgebouwde pensioenaanspraak en krijgen keuzemogelijkheden om die in te zetten.
De AOW-leeftijd blijft op 67 jaar en stijgt met levensverwachting.

SGP: Stem voor het leven
Het belastingstelsel moet veel eenvoudiger volgens het SGP. De lasten op arbeid worden verlaagd door het introduceren van één laag, uniform basistarief en een toptarief: de zogenoemde sociale vlaktaks. Verder moet het belastingstelsel weer gezinsvriendelijk worden. De gezinsdraagkracht wordt uitgangspunt van het belastingstelsel: beide inkomens bij elkaar optellen en delen door twee (splitsingsstelsel). Bij het bepalen van toeslagen wordt het netto besteedbaar inkomen uitgangspunt. Voor tweeverdieners moet de kinderopvangtoeslag en de inkomensafhankelijke combinatiekorting worden beperkt.
De winstbelasting kan wat omlaag door het aantal uitzonderingen op de belastingafdracht te verminderen. Uitgangspunt blijft dat belastingheffing plaatsvindt waar kosten en winst worden gerealiseerd. Ondernemers die via allerlei fiscale constructies de opbrengst en winst zodanig verschuiven dat er uiteindelijk geen belasting meer hoeft te worden betaald, moeten worden tegengehouden.
De SGP wil niets veranderen aan de hypotheekrenteaftrek. Die aftrek moet wel gebaseerd blijven op een volledige aflossing in dertig jaar. De loan-to-value ratio moet in de komende kabinetsperiode niet verder verlaagd worden.
Voor een solide pensioenstelsel is herziening nodig. Het moet in ieder geval steviger, toekomstbestendiger en met meer keuzevrijheid. Belangrijke randvoorwaarde is dat de verdeling van voor- en nadelen fair moet zijn tussen generaties. Er is een toenemende behoefte aan meer maatwerk voor en door de gepensioneerden zelf. Individuele pensioenpotten zouden daarvoor een oplossing kunnen bieden. Dit betekent niet dat alle collectiviteit overboord moet worden gezet. Behouden moeten blijven: het collectief beleggen en de gezamenlijke risicodeling van levensverwachting, arbeidsongeschiktheid en laattijdig overlijden. Het SGP wil het mogelijk maken om het pensioenkapitaal in te zetten voor de aflossing van de eigen woningschuld.
De AOW-leeftijd blijft de bij SGP op 67 jaar en stijgt met de levensverwachting.

Partij voor de Dieren: Plan B, hou je vast aan je idealen
Het partijprogramma is plan B, eenvoudigweg omdat er geen planeet B is.
De Partij voor de Dieren wil ons belastingstelsel aanpassen met meer belasting op grondstoffen en onduurzame producten. De belasting op arbeid kan dan worden verlaagd.
De vermogensrendementsheffing op basis van een fictief rendement wordt geschrapt. Het gemiddeld gerealiseerde rendement over de laatste vijf jaar wordt de nieuwe heffingsgrondslag.
De winstbelasting is karig bedeeld in het partijprogramma. Het urencriterium kan worden vervangen door een progressief winstboxenstelsel, waardoor de belasting afhangt van het inkomen en het aantrekkelijker wordt om parttime als zzp’er te werken.
De Partij voor de Dieren heeft geen standpunt over de hypotheekrenteaftrek in het verkiezingsprogramma.
Het pensioenstelsel moet gedemocratiseerd worden. Deelnemers moeten zeggenschap krijgen over het belonings- en provisiebeleid en over wat pensioenfondsen met hun geld doen. De € 1.300 miljard pensioenkapitaal biedt een geweldige kans om bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen te stimuleren en te belonen. Het beleid van pensioenfondsen om te investeren in onduurzame sectoren als de vee-industrie, fossiele brandstoffen en in de wapenindustrie, wordt aangepakt. Werknemers krijgen meer vrijheid en flexibiliteit en kunnen kiezen voor een flexibele pensioenleeftijd of een deeltijdpensioen.
Het verhogen van de AOW-leeftijd moet stoppen. Er moet een flexibele AOW-leeftijd komen, mede gebaseerd op het aantal gewerkte jaren. Wie 40 jaar gewerkt heeft, krijgt vanaf 65 jaar AOW. Wie een uitkering heeft op 65-jarige leeftijd, krijgt vanaf dan AOW. Het wordt mogelijk te kiezen voor een lagere AOW-leeftijd in ruil voor een in evenredigheid aangepaste AOW-uitkering.

50PLUS: Omdat ouderen het niet meer pikken
50Plus wil ons belastingstelsel op diverse punten aanpassen. De discriminerende 4% extra ouderentaks in de eerste schijf van de inkomstenbelasting die in 2013 werd ingevoerd moet per direct vervallen. Er moet een structurele verhoging van de ouderenkorting komen. De overdrachtsbelasting moet vervallen bij de overdracht van vastgoed door ouders aan hun kinderen of kleinkinderen. De vermogensrendementsheffing moet gebaseerd worden op het werkelijk genoten rendement. De erfbelasting voor kinderen moet worden afgeschaft, om te beginnen bij een verkrijging tot € 250.000. En ouderen moeten hun belastingaangifte op papier kunnen blijven doen.
Het programma zegt niets over de winstbelasting.
50PLUS tornt niet aan hypotheekrenteaftrek. De huidige afspraken blijven bestaan.
Het huidige pensioenstelsel blijft behouden, maar de pensioenroof moet stoppen: geen kortingen van pensioenen, wél indexeren. De solidariteit, collectiviteit en verplichtstelling moeten behouden blijven, de rekenrente moet vast op 4% worden gesteld, of op basis van het gerealiseerd rendement. Een flexibele pensioenleeftijd of deeltijdpensioen is en blijft mogelijk. Pensioenfondsen moeten meer openheid van zaken geven over hun kosten.
Het belangrijkste punt uit het verkiezingsprogramma van 50PLUS: de AOW-leeftijd moet terug naar 65 jaar.

Van welke partij wordt u fiscaal wijzer?
Eenvoudig is het niet, een vergelijking van de diverse verkiezingsprogramma’s. En het voorgaande betreft alleen de fiscale aspecten van die programma’s.
U kunt uw fiscale stem als u dat wilt sneller bepalen met een fiscale stemwijzer. Het Register Belastingadviseurs heeft samen met Flynth, adviseurs en accountants, een stemwijzer opgesteld. Die geeft inzicht in de beloofde fiscale maatregelen van de verschillende politieke partijen. Zie ook www.defiscalestemwijzer.nl. De stemwijzer geeft u geen advies: u wordt gestimuleerd om uw eigen stem te gebruiken. Dat is ook het doel van deze special.
Terug naar boven