Vraagtekens

Regeerakkoord Rutte III: ZZP-ers en de opdrachtgeversverklaring

29 oktober 2017

Rutte III wil de juridische en fiscale positie van ZZP-ers in nieuwe wetgeving gaan vastleggen. De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) – de ‘opvolger’ van de VAR-verklaring – wordt vervangen, schijnzelfstandigheid wordt aangepakt, en ZZP-ers worden afhankelijk van hun positie in de markt fiscaal onderscheidend behandeld.

ZZP-ers hebben een belangrijke positie op de arbeidsmarkt. Nieuwe wetgeving moet (de opdrachtgever van) echte zelfstandigen de zekerheid bieden dat er geen sprake is van een dienstbetrekking, en schijnzelfstandigheid moet worden voorkomen.

Voor ZZP-ers aan de ‘onderkant’ van de arbeidsmarkt wordt bepaald dat er altijd sprake is van een arbeidsovereenkomst als zij hun diensten aanbieden tegen een laag tarief én zij ofwel langere tijd voor dezelfde opdrachtgever werken (langer dan 3 maanden), ofwel bij de opdrachtgever reguliere bedrijfsactiviteiten verrichten. Het nieuwe kabinet kiest voor één laag tarief om de gehele markt aan de onderkant af te bakenen, en dat tarief wordt gesteld op een bedrag dat overeenkomt met loonkosten tot 125% van het wettelijk minimumloon of met de laagste loonschalen in cao’s. Naar verwachting zal dat tarief uitkomen tussen de € 15 en € 18 per uur. ZZP-ers die onder deze omstandigheden werken zijn in loondienst, fiscaal én arbeidsrechtelijk.
Voor ZZP-ers aan de bovenkant van de markt wordt een ‘opt out’ voor de loonbelasting en de premies werknemersverzekeringen ingevoerd. Dit betreft ZZP-ers met een hoger tarief – Rutte III denkt aan een tarief boven de € 75 per uur - die ofwel kortere tijd voor dezelfde opdrachtgever werken (korter dan één jaar) ofwel voor die opdrachtgever niet reguliere bedrijfsactiviteiten verrichten.
Voor ZZP-ers boven het lage tarief wordt een ‘opdrachtgeversverklaring’ ingevoerd. De opdrachtgever kan die verkrijgen door een webmodule in te vullen. In die module wordt de opdrachtgever een aantal vragen gesteld over de aard van de werkzaamheden. Daarbij wordt het onderdeel ‘gezagsverhouding’ verduidelijkt (bijvoorbeeld dat het verplicht bijwonen van een vergadering op zichzelf geen indicatie van gezag is). De opdrachtgeversverklaring biedt de opdrachtgever zekerheid vooraf, een vrijwaring voor de loonbelasting en premies werknemersverzekeringen. Die vrijwaring vervalt als blijkt dat de webmodule niet naar waarheid is ingevuld. Het kabinet zal de wettelijke regeling zo inrichten dat de gezagsverhouding voortaan meer op basis van materiële dan formele omstandigheden wordt getoetst. Zie ook BelastingBelangen, juni 2017: Naar een nieuwe kwalificatie van arbeidsrelaties.

ZZP-ers en hun opdrachtgevers krijgt de tijd om te wennen aan de nieuwe wet- en regelgeving. De Belastingdienst zal na invoering van de nieuwe wetgeving een jaar lang een terughoudend handhavingsbeleid voeren. In dat jaar zal de Belastingdienst een coachende rol hebben, en partijen helpen bij toepassing van de nieuwe regelgeving.
Het nieuwe kabinet gaat in overleg met sociale partners en veldpartijen bekijken of en hoe het zelfstandig ondernemerschap een eigen plaats kan krijgen in het burgerlijk wetboek, door invoering van een ondernemersovereenkomst. Rutte III zal de mogelijkheden bekijken om zelfstandigen zich vaker te laten verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Een verplichte pensioenregeling of arbeidsongeschiktheidsverzekering komt er niet.

1319_2017-05-014.jpgCommentaar
De plannen van Rutte III voor ZZP-ers met een uurtarief tussen de € 18 en € 75 doen sterk denken aan de BGL, de Beschikking Geen Loonheffing, de voorloper van de wet DBA. Zie ook BelastingBelangen, oktober 2014: Van VAR naar Beschikking geen loonheffingen en april 2015: Van BGL naar voorbeeldcontracten met ZZP’ers.
De nieuwe opdrachtgeversverklaring biedt de opdrachtgever een vrijwaring, en dat is een goede zaak. De verklaring lijkt geen doorwerking te hebben naar de fiscale positie van de ZZP-er zelf: de Belastingdienst kan diens beoogde positie als zelfstandig ondernemer – net als onder de huidige wetgeving – nog wel ter discussie stellen. Als het nieuwe kabinet er in slaagt om het zelfstandig ondernemerschap een eigen plaats in het burgerlijk wetboek te geven, met een ondernemersovereenkomst, zal dat de positie van ZZP-ers verhelderen en verstevigen.
Terug naar boven